Klimat podatkowy i zaufanie do aparatu skarbowego a przestrzeganie przez obywateli przepisów podatkowych w ujęciu ekonomii behawioralnej
Katarzyna Agnieszka Obłąkowska
ORCID: 0000-0003-2311-0061
kato@life.pl
Centrum Badawcze Publicznego Prawa Konkurencji i Regulacji Sektorowych
Uniwersytet Śląski w Katowicach
DOI: 10.26366/PTE.ZG.2025.286
Download (pdf)
Cytowanie: : Obłąkowska, K.A. (2025). Klimat podatkowy i zaufanie do aparatu skarbowego a przestrzeganie przez obywateli przepisów podatkowych w ujęciu ekonomii behawioralne. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, 23, s. 70-87. DOI: 10.26366/PTE.ZG.2025.286
KODY JEL: H26, G41Artykuł, w nurcie ekonomii behawioralnej, prezentuje zagadnienia klimatu podatkowego, zgodności podatkowej oraz wpływu zaufania do aparatu skarbowego na zgodność podatkową obywateli, na postawy wobec płacenia podatków oraz dobrowolne przestrzeganie przepisów podatkowych. W artykule omówiono autorsko skonceptualizowany wskaźnik klimatu podatkowego. Przeprowadzone badanie własne ukazało, iż w maju 2023 roku, postrzegany przez obywateli klimat podatkowy w Polsce był bardziej antagonistyczny, niż synergiczny. Segmentacja i analiza statystyczna przyniosła dowody na istnienie zależności istotnej statystycznie pomiędzy zaufaniem obywateli do aparatu skarbowego a subiektywną behawioralną zgodnością podatkową obywateli, ich postawą wobec płacenia podatków (zaangażowanie, kapitulacja, opór, gra) oraz z deklarowaniem postawy dobrowolnego płacenia podatków.
Słowa kluczowe: podatki, zgodność podatkowa, klimat podatkowy, zaufanie, postawy wobec płacenia podatków
Tax climate and trust in the tax apparatus and citizens’ compliance with tax regulations in behavioral economics’ framework
The paper, within the framework of behavioral economics, examines the issues of tax climate, tax compliance, and the impact of trust in the tax authorities on citizens' tax compliance, attitudes toward paying taxes, and voluntary compliance with tax regulations. It discusses and introduces the author's conceptualized tax climate index. The author's own research revealed that in May 2023, the tax climate in Poland, as perceived by citizens, was more antagonistic than synergistic. Segmentation and statistical analysis provided evidence of a statistically significant relationship between citizens' trust in the tax apparatus and their subjective behavioral tax compliance, their attitude towards paying taxes (commitment, capitulation, resistance, game playing) and their declared attitude of voluntary tax payment.
Key words: taxes, tax compliance, tax climate, trust, attitudes towards paying taxes
Submitted: 2025-07-28, Reviewed: 2025-09-01, Accepted: 2025-09-14, Published: 2025-09-23
Panel redakcyjny
Umożliwia przesyłanie artykułów naukowych
oraz ich recenzowanie i redagowanie.